„Whistleblowing” w pracy – czy pracownik może złożyć doniesienie na swojego szefa?

Pracownicy w przedsiębiorstwie nie mogą ujawniać tajemnic firmowych i biznesowych. Jest to powszechnie znane. Jednak od czasu do czasu w przedsiębiorstwie zdarza się, że niemieckie przepisy, dotyczące na przykład bezpieczeństwa przeciwpożarowego, BHP i higieny nie są przestrzegane. W pojedynczych przypadkach pracownicy lub nawet pracodawcy podejmują się czynów karalnych.

Takie sytuacje są zawsze trudne dla pracowników. Pracownik tkwi w kłopotliwej sytuacji. Z jednej strony nie powinno dojść do takich sytuacji. W skrajnych przypadkach mogło zagrozić to pracownikom jak i osobom trzecim. Z drugiej zaś strony pracownik nie chce postawić swojego pracodawcy w niekorzystnej sytuacji i obawia się konsekwencji wynikających z prawa pracy, takich jak ostrzeżenie i zwolnienie.

Dlatego rodzi się pytanie, czy pracownik może powiadomić odpowiedni urząd o czynach swojego pracodawcy? Czy jest to dopuszczalne z punktu widzenia prawa pracy? – jak to często bywa, zależy to od konkretnego przypadku.

Zasadniczo pracownik jest zobowiązany do lojalności wobec swojego pracodawcy. W związku z tym chodzi o tak zwane „drugorzędne obowiązki” w stosunku do pracy. Jednak drugorzędne obowiązki mają również swoje granice, kiedy interesy ogółu społeczeństwa przewyższają interesy pracodawcy.

Zgodnie z ustalonym orzecznictwem, pracownik może powiadomić pracodawcę w przypadku, kiedy ogólny interes przewyższa interes pracodawcy. Jedno upomnienie wypowiedziane z powodu „Whistleblowing” lub wypowiedzenie jest wtedy nieskuteczne.

Wdrożenie w praktyce następuje przez rozważenie interesu obu stron. Jest to dość trudne do zrealizowania, ocena danych interesów – szczególnie w przypadku, że odbywa się ostatecznie na oczach obserwatorów. Powszechnie nie istnieją obowiązujące reguły, które uzasadniałyby „Whistleblowing”. Pracownik, którego dotyczy „Whistleblowing” może zorientować się na podstawie następujących pytań czy może udać się do odpowiedniego organu i złożyć skargę:

  1. Czy powiadomienie właściwego organu odnośnie naprawy niezgodnej z prawem sytuacji w przedsiębiorstwie jest skuteczne?
  2. Czy jest łagodniejszy sposób rozwiązania sprawy niezgodnej z prawem (np. rozmowa z pracodawcą i/lub z radą zakładową?
  3. Czy powiadomienie urzędu jest rozsądne? (Czy interes ogólny przewyższa interes firmy pracodawcy w kategoriach jakościowych i ilościowych?)
  • Ilu osób będzie zagrożonych przez bezprawny stan?
  • Jakie istnieją niebezpieczeństwa (zwłaszcza zdrowie, życie, własność, aktywa)?
  • Jak wysokie jest prawdopodobieństwo ?

Jeśli po przygotowaniu kwestionariusza nadal istnieją wątpliwości, wskazane jest aby zasięgnąć porady prawnej. Należy jednak zauważyć, że zamiar wyrządzenia „zemsty” na pracodawcy, stanowi obowiązku lojalnościowego wobec pracodawcy. W takim przypadku ostrzeżenie lub wypowiedzenie może być zgodne z prawem.


Blog

Kontynuacja wypłaty pensji przez pracodawcę w przypadku choroby

Kontynuacja wypłaty pensji przez pracodawcę w przypadku choroby

Prawo do kontynuacji wypłaty pensji przez pracodawcę na podstawie „Ustawy o dalszym wypłaceniu wynagrodzenia” (Entgeltfortzahlungsgesetz) jest ważne dopiero wtedy, kiedy pracownik przepracował bez przerwy okres 4 tygodni. W czasie choroby wypłata wynagrodzenia, którą pracownik dostałby […]


Czytaj więcej
Wynagrodzenie za nadgodziny dla kierowców zawodowych w Niemczech

Wynagrodzenie za nadgodziny dla kierowców zawodowych w Niemczech

W wyroku niemieckiego Federalnego Trybunału Pracy z dnia 21.12.2016 r. niemiecki Federalny Trybunał Pracy określił warunki, na jakich pracownicy w Niemczech mogą występować o wypłatę wynagrodzenia za nadgodziny. W tym blogu na temat prawa pracy, […]


Czytaj więcej
Zgłoszenie choroby niemieckiemu pracodawcy z Polski: Co należy wziąć pod uwagę?

Zgłoszenie choroby niemieckiemu pracodawcy z Polski: Co należy wziąć pod uwagę?

Wielu Polaków mieszkających i pracujących w Niemczech spędza wakacje z rodziną w Polsce. Wielu z naszych klientów staje przed pytaniem, co robić, jeśli zachorują Państwo w Polsce. Kontynuacja wypłaty wynagrodzenia w przypadku choroby Pracownicy, którzy […]


Czytaj więcej